Spondilolistezis, omurların birbirine göre normalde olması gerektiği yerden önde veya arkada yerleşmiş olması durumudur. Omurga, bir dizi kemik olan omurlardan oluşur ve bu omurlar arasında diskler bulunur. Omurga, omuriliği korur ve destekler, aynı zamanda hareket kabiliyeti sağlar. Spondilolistezis, bir omurun altındaki omura göre ön veya arkaya doğru kayması olarak tanımlanır.

Spondilolistezis genellikle bel bölgesinde (lomber bölge) meydana gelir, ancak boyun (servikal) veya göğüs (torasik) omurgasında da nadiren görülebilir. Spondilolistezis genellikle şu şekilde sınıflandırılır:

  1. Doğuştan Gelen (Konjenital) Spondilolistezis: Doğuştan gelen yapısal anormallikler nedeniyle omurların kayması.
  2. İdiyopatik Spondilolistezis: Belirgin bir neden olmaksızın ortaya çıkan spondilolistezis türü.
  3. Dejeneratif Spondilolistezis: Omurlar arasındaki disklerin yaşlanma süreci içinde zayıflaması ve omurların yer değiştirmesine neden olan spondilolistezis türü.
  4. Travmatik Spondilolistezis: Omurga üzerine travmatik bir olay sonucu meydana gelen omur kayması.
  5. Patolojik Spondilolistezis: Omurgayı etkileyen bir hastalığa bağlı olarak oluşan spondilolistezis (enfeksiyon, tümör vs gibi).

Spondilolistezis, çoğu insanda belli bir düzeye arişmediği sürece belirgin semptomlara neden olmayabilir. Ancak, belirtiler ve şiddetleri kaymanın boyutuna, sinir köklerine veya omurilik üzerindeki baskının derecesine bağlı olarak değişebilir.

Bel Kayması (Spondilolistezis) Belirtileri Nelerdir?

Spondilolistezis, omurlar arasında kayma olduğunda ortaya çıkan bir durumdur. Belirtiler, omur kaymasının boyutuna, yerine, sinir köklerine veya omurilik üzerindeki baskının derecesine bağlı olarak değişebilir. Spondilolistezis belirtileri şunlar olabilir:

  1. Bel Ağrısı: Spondilolistezis en sık bel ağrısı ile ilişkilidir. Belirli aktivitelerle artan veya hareketle azalan sürekli bir ağrı şeklinde kendini gösterebilir. Ağrı genellikle bel bölgesinde yoğunlaşır, ancak bazen kalça veya uyluk arka kısmında da hissedilebilir.
  2. Bacak Ağrısı (Radiküler ağrı): Spondilolistezis, omurgadaki kayma nedeniyle sinir köklerine veya omuriliğe baskı yapabilir. Bu durumda bacaklarda ağrı, uyuşma, yanma ve karıncalanma hissi oluşabilir. Bu ağrılar bacakların arka tarafında veya kalçadan aşağıya doğru yayılabilir.
  1. Kas Zayıflığı: Omur kaymasına bağlı sinir köklerine yapılan baskı, bacaklarda güçsüzlüğe ve kas kontrolünde bozulmaya neden olabilir. Yürüme, ayakta durma ve diğer günlük aktiviteler sırasında zorluklar yaşanabilir.
  2. Kas Spazmları: Omur kayması, çevreleyen kaslarda spazmlara neden olabilir. Bu kas spazmları, bel ve bacak ağrısını artırabilir ve hareketi kısıtlayabilir.
  3. Hareket Kısıtlılığı: Spondilolistezis nedeniyle omurganın stabilitesi azalabilir ve hareketlerde kısıtlılık oluşabilir.
  4. Yürüme Zorluğu: Ciddi vakalarda, sinir basısı nedeniyle yürümekte güçlükler yaşanabilir ve denge sorunları ortaya çıkabilir.
  5. Bacaklarda duyusal problemler: Bacaklarda bölgesel uyuşmalar, üşüme, yanma gibi nahoş duyular oluşabilir.

Özellikle sinir köklerine baskı yapan ileri düzeyde spondilolistezis durumunda, idrar ve bağırsak kontrolü gibi ciddi nörolojik semptomlar da görülebilir, ancak bu durum nadirdir. Belirti ve semptomlar her bireyde farklılık gösterebilir ve bazı insanlar spondilolistezis ile ilişkili belirtileri farklı düzeylerde yaşayabilir. Eğer spondilolistezis şüphesi olan belirtileriniz varsa, bir sağlık uzmanına başvurmanız, doğru tanı ve tedavi için önemlidir.

Bel Kayması (Spondilolistezis) Tanısı Nasıl Koyulur.

Spondilolistezis tanısı koymak için, bir sağlık uzmanı (genellikle nöroşirurjiyen veya bir ortopedist) hastanın belirtilerini, tıbbi geçmişini ve fiziksel muayenesini değerlendirecektir. Ayrıca, tanıyı kesinleştirmek ve omur kaymasının derecesini belirlemek için bazı görüntüleme testleri de yapılabilir. İşte spondilolistezis tanısını koymak için kullanılan yaygın yöntemler:

  1. Fizik Muayene: Doktor, bel ve bacaklardaki hassasiyeti, hareket kısıtlılığını ve kas gücünü değerlendirmek için fizik muayene yapacaktır. Belirli hareketlerin veya pozisyonların ağrıyı tetiklemesi veya hafifletmesi gibi belirtiler tanıya işaret edebilir.
  2. Röntgen Çekimi: Spondilolistezis şüphesi olan hastalara ilk olarak standart bir bel röntgeni çekilir. Bu röntgenler, omurlar arasındaki kayma miktarını ve derecesini değerlendirmeye yardımcı olabilir.
  1. MRG (Manyetik Rezonans Görüntüleme): Omurga, sinirler ve yumuşak dokuların daha detaylı görüntülenmesi için MRG taraması yapılabilir. MRG, sinir köklerine veya omuriliğe baskı yapan olası nedenleri belirlemeye yardımcı olabilir.
  2. BT Taraması (Bilgisayarlı Tomografi): MRG’ye alternatif olarak, BT taraması da kullanılabilir. BT taraması, omurların yapısını ve kemik lezyonlarını daha iyi göstermede etkili olabilir.
  3. Myelogram: Bu testte, özel bir kontrast madde omurilik çevresine enjekte edilir ve ardından röntgen veya BT taraması yapılır. Myelografi, omurilik veya sinir köklerine yapılan baskıyı görselleştirmede yardımcı olabilir.
  4. Sintigrafi: Kemik sintigrafisi, omurda inflamasyon, enfeksiyon veya tümör varlığını belirlemek için nadiren kullanılabilir.

Doktor, semptomlarınız ve görüntüleme testleri sonuçlarına dayanarak spondilolistezis teşhisi koyar. Ayrıca, spondilolistezis türünü ve derecesini belirlemek için kullanılan bir sınıflandırma sistemi vardır. Tedavi planı, hastanın belirtilerinin şiddetine, omur kaymasının derecesine ve hastanın genel sağlık durumuna bağlı olarak belirlenecektir. Tedavi, konservatif yöntemlerden (ilaçlar, fizik tedavi) cerrahi müdahaleye kadar değişebilir.

Omurga Kayması (Spondilolistezis) Nasıl Tedavi Edilir?

Spondilolistezis tedavisi, hastanın semptomlarının şiddetine, omur kaymasının derecesine ve hastanın genel sağlık durumuna bağlı olarak değişir. Tedavi, konservatif (cerrahi olmayan) yöntemlerden cerrahi müdahaleye kadar değişebilir. İşte spondilolistezis tedavi yöntemlerinin bazıları:

  1. İlaç Tedavisi: Spondilolistezis nedeniyle oluşan ağrı ve enflamasyonu hafifletmek için ağrı kesiciler (örneğin, parasetamol) veya nonsteroid anti-inflamatuar ilaçlar (NSAID’ler) reçete edilebilir. Bazı durumlarda, kas spazmlarını azaltmak için kas gevşeticiler de kullanılabilir.
  2. Fizik Tedavi ve Egzersizler: Fizik tedavi, belirli kasları güçlendirme ve esnekliği artırma egzersizleri ile spondilolistezis semptomlarının azaltılmasına yardımcı olabilir. Fizyoterapistler, bireye özel bir egzersiz programı ve fizik tedavi yöntemleri tasarlayabilir.
  3. Ergoterapi: Ergoterapistler, günlük yaşam aktivitelerini daha kolay hale getirmek için hastaların omurga sağlığını iyileştirmeye yönelik stratejiler ve teknikler sağlayabilir.
  4. Korse Kullanımı: Destekleyici bel kemeri veya sırt desteği gibi aksesuarlar, spondilolistezis semptomlarını hafifletmeye yardımcı olabilir.
  5. Enjeksiyonlar: Sinir köklerine veya omuriliğe baskı yapan inflamasyonu azaltmak için epidural steroid enjeksiyonları yapılabilir. Bu enjeksiyonlar, ağrı ve rahatsızlığı geçici olarak hafifletebilir.
  1. Cerrahi Müdahale: Spondilolistezis için cerrahi tedavi, semptomlar ciddi düzeyde ise veya konservatif tedavi seçenekleri etkili olmadığında düşünülen bir seçenektir. Cerrahi müdahale, omur kaymasını düzeltmek, sinir köklerine veya omuriliğe baskı yapan yapıları serbest bırakmak ve omurganın stabilitesini sağlamak için gerçekleştirilir. Spondilolistezis için cerrahi tedavi yöntemleri arasında şunlar bulunmaktadır:
  2. Laminektomi: Bu cerrahi yöntemde, omuriliği saran kemik yapılar (lamina) kısmen veya tamamen çıkarılır. Bu işlem, sinir köklerine ve omuriliğe yapılan baskıyı azaltarak ağrı ve diğer nörolojik semptomları hafifletmeyi amaçlar, stabilizasyon ve füzyonla desteklemek gerekebilir.
  3. Diskektomi: Bu prosedürde, omurgadaki kayma nedeniyle sıkışan veya tahriş olan disk kısmen veya tamamen çıkarılır. Bu, sinir köklerine ve omuriliğe yapılan baskıyı azaltır.

3.Stabilizasyon ve Füzyon: Spinal stabilizasyon ameliyatı, omurgadaki instabiliteyi düzeltmek ve omurganın stabilitesini geri kazandırmak için yapılan cerrahi bir işlemdir. Spinal stabilizasyon ameliyatları, omurgayı güçlendirmek ve düzeltmek için farklı teknikler ve cerrahi yöntemler kullanılarak gerçekleştirilir.

Bu tür ameliyatlarda, hasar görmüş omur kemikleri birleştirilir ve aralarına greft materyali veya doku yerleştirilerek kaynamaları sağlanır. Ayrıca, metal plakalar, vida veya çubuklar kullanılarak omurganın sabitlenmesi ve desteklenmesi sağlanır. Füzyon ameliyatları omurganın hareketliliğini azaltır, böylece ağrıyı azaltmaya, deformiteleri düzeltmeye ve omurga stabilitesini geri kazandırmaya yardımcı olur.

  1. Dekompresyon: Bu cerrahi yöntemde, sinir köklerine ve omuriliğe baskı yapan yapılar, örneğin spondilolistezis nedeniyle oluşan kemik çıkıntıları veya diğer doku kitleleri çıkarılır. Bu, sinir sıkışmasını hafifletmeye ve semptomları iyileştirmeye yardımcı olur.

Cerrahi tedavi spondilolistezis için son çare olarak düşünülür ve genellikle konservatif tedavi seçenekleri etkisiz olduğunda veya semptomlar ciddi düzeydeyse uygulanır. Cerrahi müdahale, hastanın yaşına, genel sağlık durumuna ve omur kaymasının türüne bağlı olarak değişebilir. Cerrahi öncesi ve sonrası dikkatli takip ve rehabilitasyon, başarılı bir sonuç elde etmek için önemlidir. Bu nedenle, cerrahi tedavi düşünülen her hastanın bir uzman cerrahla ayrıntılı bir danışma ve değerlendirme yapması önemlidir.

Bel Kayması (Spondilolistezis) Ameliyatları Sonrası Nelere Dikkat Etmeli?

Omurga kayması (Spondilolistezis) ameliyatı sonrası iyileşme süreci oldukça önemlidir ve hastaların ameliyat sonrası dikkat etmeleri gereken bazı önemli noktalar vardır. Ameliyat sonrası dikkat edilmesi gerekenler şunlardır:

  1. Doktorun Talimatlarına Uymak: Ameliyat sonrasında, doktorunuzun önerdiği ilaçları düzenli olarak kullanmalı ve talimatlarına tam olarak uymalısınız. İlaçları düzenli olarak almak, ağrıyı ve iltihabı kontrol altında tutmaya ve iyileşmeyi desteklemeye yardımcı olabilir.
  2. Yara Bakımı: Ameliyat bölgesindeki yaranın temiz ve kuru kalmasına özen göstermelisiniz. Yara bakımı konusunda doktorunuzun talimatlarına uygun hareket etmelisiniz. Eğer yara kızarıyor, şişiyorsa veya enfeksiyon belirtileri varsa hemen doktorunuza başvurmalısınız.

 

  1. Fizik Tedavi ve Egzersizler: Doktorunuzun onayıyla belirli bir süre sonra fizik tedavi ve rehabilitasyon programına başlayabilirsiniz. Bu program, kasları güçlendirmek, esnekliği artırmak ve omurganın stabilitesini iyileştirmek için önemlidir. Egzersizlerinizi düzenli olarak yapmalısınız ancak aşırı zorlayıcı hareketlerden kaçınmalısınız.
  2. Ağırlık Kaldırmaktan Kaçınmak: Ameliyat sonrasında bir süre boyunca ağır kaldırmaktan, eğilmekten veya çökmekten kaçınmalısınız. Bu tür aktiviteler omurganız üzerinde ekstra baskı oluşturabilir ve iyileşmeyi zorlaştırabilir.
  3. Duruş ve Hareket Kontrolü: Ameliyat sonrasında, iyi duruş ve hareket mekanikleri dikkat etmek önemlidir. Sağlıklı omurga mekaniğine dikkat ederek, belirli hareketlerin omurganıza zarar vermesini önleyebilirsiniz.
  4. Sigara ve Alkol Tüketiminden Kaçınmak: Sigara içmek ve aşırı alkol tüketmek, kemik iyileşmesini olumsuz etkileyebilir. Ameliyat sonrası sigara içmekten ve aşırı alkol tüketmekten kaçınmalısınız.
  5. Kontroller ve Takip: Ameliyat sonrasında doktorunuzun belirlediği takip randevularına düzenli olarak gitmelisiniz. Bu kontrollerde doktorunuz iyileşmenizi değerlendirecek ve gerekli yönlendirmeleri yapacaktır.
  6. Diyet ve Beslenme: Sağlıklı bir beslenme düzenine dikkat etmek, kemik sağlığı ve iyileşme süreci için önemlidir. Yeterli kalsiyum ve diğer besin maddelerini almak omurganın sağlıklı olmasına katkı sağlayabilir.

Ameliyat sonrası dönemde doktorunuzun talimatlarına uygun hareket etmek ve belirtilen yönergeleri takip etmek, daha hızlı ve sağlıklı bir iyileşme süreci sağlamaya yardımcı olacaktır. Ameliyat sonrası herhangi bir endişe veya sorun yaşarsanız, hemen doktorunuza başvurmalısınız.